Technical Terms and Articles Index

General index for bilingual technical terms and in-depth computing articles in the knowledge base.

This index brings technical terms and in-depth technical articles into one access surface. Term entries are compact conceptual nodes; articles provide deeper treatment of mechanisms, methods, engineering evidence, and historical context.

A

ABA Problem — ABA problemi
ACID — ACID işlem özellikleri
AEAD — İlişkili verili doğrulanmış şifreleme
AES-GCM — AES-GCM doğrulanmış şifreleme
Abstract Interpretation — Soyut yorumlama
Acoustic Fingerprint — Akustik parmak izi
Acoustic Model — Akustik model
Admission Control — Kabul denetimi
Ahead-of-Time Compilation — Önceden derleme
Aliasing — Örtüşme
Allocation Rate — Nesne tahsis hızı
Alternate Data Stream — Alternatif veri akışı
Analog-to-Digital Converter — Analog-sayısal dönüştürücü
Anomaly Detection — Anomali Algılama
Anti-Aliasing Filter — Alias önleme filtresi
Approximate Nearest Neighbor — Yaklaşık en yakın komşu araması
ArcFace — ArcFace
Arena — Bellek yaşam alanı
Aspect-Oriented Programming — yönelim tabanlı programlama
Astrée Static Analyzer — Astrée statik analizörü
Attack Surface — Saldırı yüzeyi
Attention — Dikkat mekanizması
Attribute-Based Access Control — öznitelik tabanlı erişim kontrolü
Audio-Visual Speech Recognition — Sesli-Görsel Konuşma Tanıma
Automatic Speech Recognition — Otomatik konuşma tanıma
Automatic Workload Repository — Otomatik İş Yükü Deposu

B

B-tree — B-ağacı
BF16 — Bfloat16
Backpressure — Geri basınç
Baggage — Bağlam bagajı
Beam Search — Işın araması
Beamforming — Hüzmeleme
Bean Lifecycle — bean yaşam döngüsü
Bean Scope — bean kapsamı
Bi-Encoder — Çift kodlayıcı
Binary Entropy — İkili veri entropisi
Bind Variable — Bind değişkeni
Bloom Filter — Bloom filtresi
Branch Prediction — Dallanma tahmini
Buffer Cache — Veritabanı buffer cache
Bulkhead Pattern — Bölmelendirme deseni
Byte Pair Encoding — Bayt çifti kodlama
Byzantine Fault Tolerance — Bizans hata toleransı

C

CAN Bus — CAN veri yolu
CAP Theorem — CAP teoremi
CLARA — CLARA büyük veri kümeleme
CPU Affinity — CPU bağlılığı
CPU Profiling — CPU profilleme
CQRS — komut-sorgu sorumluluğu ayrımı
CRC — Döngüsel artıklık denetimi
CVE — Ortak güvenlik açığı kimliği
CVSS — Ortak güvenlik açığı puanlama sistemi
CWE — Ortak yazılım zayıflığı sınıflandırması
Cache Coherence — Önbellek tutarlılığı
Cache Fusion — Cache Fusion
Cache Locality — Önbellek yerelliği
Cache Stampede — Önbellek izdihamı
Camera Calibration — Kamera Kalibrasyonu
Cardinality — Kardinalite
Cardinality Estimation — Kardinalite tahmini
Cepstrum — Kepstrum
Chain of Custody — Delil muhafaza zinciri
Change Data Capture — Değişiklik verisi yakalama
Character Error Rate — Karakter hata oranı
Circuit Breaker — Devre kesici deseni
ClassLoader — sınıf yükleyici
Codec — Codec
Color Quantization — Renk nicemleme
Color Space — Renk Uzayı
Compact Object Headers — Kompakt nesne başlıkları
Compaction — Birleştirme ve sıkıştırma
Compare-and-Swap — Karşılaştır ve değiştir
CompletableFuture — tamamlanabilir gelecek
Connection Pool — Bağlantı havuzu
Connectionist Temporal Classification — Bağlantıcı zamansal sınıflandırma
Consensus — Uzlaşım
Consistent Hashing — Tutarlı karma dağıtımı
Consistent Read — Tutarlı okuma
Context Propagation — Bağlam yayılımı
Context Switch — Bağlam değişimi
Context Window — Bağlam penceresi
Continuous Batching — Sürekli batching
Convolution — Evrişim
Coordinated Omission — Koordineli ölçüm atlaması
Copy-on-Write — Yazmada kopyala
Cosine Similarity — Kosinüs benzerliği
CountDownLatch — geri sayım mandalı
Cppcheck — Cppcheck
Cross-Encoder — Çapraz kodlayıcı
Cross-Site Request Forgery — siteler arası istek sahteciliği
Cryptographic Hash — Kriptografik Özet
Cursor Sharing — Cursor paylaşımı
Curve25519 — Curve25519
CyclicBarrier — döngüsel bariyer
Cyclomatic Complexity — Döngüsel karmaşıklık

D

DFA Minimization — DFA minimizasyonu
DMA — Doğrudan bellek erişimi
DPO — Doğrudan tercih optimizasyonu
Data Parallelism — Veri paralelliği
Deadlock — Kilitlenme
Decompilation — Kaynak benzeri koda geri çevirme
Defense in Depth — Katmanlı savunma
Dependency Injection — Bağımlılık enjeksiyonu
Diarization Clustering — Diarization kümeleme
Diarization Error Rate — Konuşmacı bölümleme hata oranı
Diffusion Model — Difüzyon Modeli
Digital-to-Analog Converter — Sayısal-analog dönüştürücü
Direct I/O — Doğrudan G/Ç
Dirty Checking — Değişiklik izleme
Dirty Read — Kirli okuma
Disassembly — Makine kodu çözümleme
Discrete Cosine Transform — Ayrık kosinüs dönüşümü
Disk Image — Disk görüntüsü
Disparity — Disparite
Distributed Lock — Dağıtık kilit
Distributed Tracing — Dağıtık izleme
Distributed Transaction — Dağıtık transaction
Distribution Shift — Dağılım Kayması
Division Algorithm — Donanımsal bölme algoritmaları
Domain-Driven Design — alan güdümlü tasarım
Dynamic Analysis — Dinamik analiz
Dynamic Application Security Testing — Dinamik uygulama güvenlik testi
Dynamic Range — Dinamik aralık

E

E01 — E01 adli imaj biçimi
Embedding — Gömme vektörü
Endpointing — Konuşma sonu belirleme
Epoch-Based Reclamation — Dönem tabanlı bellek geri kazanımı
Error Budget — Hata bütçesi
Error-Correcting Code — Hata düzeltme kodu
Escape Analysis — Kaçış analizi
Event Sourcing — olay kaynaklı durum saklama
Event-Driven Architecture — olay güdümlü mimari
Execution Plan — Yürütme planı
ExecutorService — executor servisi
Exemplar — Exemplar
Exponential Backoff — Üstel geri çekilme
eBPF — Genişletilmiş Berkeley Paket Filtresi
eSIM — eSIM ve eUICC
epoll — epoll

F

FIR Filter — FIR süzgeç
Face Detection — Yüz Algılama
Face Embedding — Yüz gömmesi
False Sharing — Sahte paylaşım
Fast Fourier Transform — Hızlı Fourier dönüşümü
Fat Tree — Fat-tree ağ topolojisi
Feature Vector — Öznitelik Vektörü
Fencing Token — Çitleme jetonu
File Carving — Dosya oyma
Filter Bank — Filtre bankası
Fine-Tuning — İnce ayar
Finite Field Arithmetic — Sonlu cisim aritmetiği
First-Level Cache — birinci seviye önbellek
FlashAttention — FlashAttention
Flashback Query — Flashback sorgusu
Forced Alignment — Zorlanmış hizalama
Foreign Function and Memory API — Yabancı fonksiyon ve bellek API'si
Forensic Timeline — Adli zaman çizelgesi
Fork/Join Framework — Fork/Join çatısı
Fourier Transform — Fourier Dönüşümü
Frame — Çerçeve
Fuzzing — Fuzz testi

G

G1 GC — G1 çöp toplayıcı
GPU Acceleration — GPU Hızlandırma
Garbage Collection — Çöp toplama
Gazebo — Gazebo robotik simülatörü
Generational GC — Nesilsel çöp toplama
Generational Shenandoah — Nesilli Shenandoah
Generative Adversarial Network — Üretici Çekişmeli Ağ
Global Cache Service — Global Cache Service
Global Enqueue Service — Global Enqueue Service
GraalVM — GraalVM
Grounding — Kaynağa dayandırma
Grouped-Query Attention — Gruplandırılmış sorgu attention

H

HATEOAS — uygulama durumunun motoru olarak hipermedya
HMAC — Anahtarlı karma mesaj doğrulama kodu
HNSW — Hiyerarşik gezilebilir küçük dünya grafiği
HTTP/3 — HTTP/3
Hallucination — Temelsiz model üretimi
Hamming Code — Hamming kodu
Hamming Distance — Hamming uzaklığı
Hard Parse — Hard parse
Hazard Pointer — Tehlike işaretçisi
Head-of-Line Blocking — Kuyruk başı engellemesi
Hexagonal Architecture — altıgen mimari
Hidden Markov Model — Gizli Markov modeli
Histogram — Histogram metriği
Hop Size — İlerleme adımı
Horizontal Partitioning — yatay bölümleme
Hot Partition — Sıcak bölüm
Hybrid Search — Hibrit arama

I

I2C — I2C seri veri yolu
IIR Filter — IIR süzgeç
INT8 — 8 bit tamsayı nicemleme
Idempotency — İdempotentlik
Idempotency Key — İdempotentlik anahtarı
Image Moment — Görüntü momenti
Image Segmentation — Görüntü bölütleme
Immutable Object — Değişmez nesne
Index Selectivity — İndeks seçiciliği
Indicator of Compromise — İhlal göstergesi
Inference Engine — Çıkarım motoru
Instruction Tuning — Talimat ince ayarı
Interrupt — Kesme
Interrupt Latency — Kesme gecikmesi
Interrupt Service Routine — Kesme servis rutini
Intersection over Union — Kesişim-birleşim oranı
Inversion of Control — Kontrolün tersine çevrilmesi
Inverted File Index — Ters dosya vektör indeksi
io_uring — io_uring Linux I/O arayüzü

J

JPA Specification — JPA Specification sorgu bileşimi
Java Flight Recorder — Java Flight Recorder
Java Memory Model — Java bellek modeli
Java Optimized Processor — Java için optimize edilmiş işlemci
Jitter — Zamanlama sapması
Jitter Buffer — Değişken Gecikme Tamponu
Just-In-Time Compilation — Çalışma anında derleme

K

KV Cache — Anahtar-değer önbelleği
Kalman Filter — Kalman filtresi
Karatsuba Algorithm — Karatsuba çarpma algoritması
Knowledge Distillation — Bilgi damıtma

L

LSM Tree — Log-yapılı birleştirme ağacı
Lamport Clock — Lamport mantıksal saati
Language Model — Dil modeli
Laplacian Matrix — Graf Laplasyen matrisi
Latency — Gecikme
Leader Election — Lider seçimi
Lease — Süreli yetki
Least Privilege — En az ayrıcalık
Linearizability — Doğrusallaştırılabilirlik
Little's Law — Little Yasası
Livelock — Canlı kilitlenme
LoRA — Düşük dereceli uyarlama
Load Shedding — Yük atma
Lock-Free — Kilitsiz ilerleme garantisi
Log — Log kaydı
Log Switch — Redo log geçişi
Log Writer — Log writer
Log-Mel Spectrogram — Log-Mel spektrogram
Logit — Logit
Longest Common Substring — En uzun ortak alt dizgi
Lost Update — Kayıp güncelleme

M

MFCC — Mel frekansı kepstral katsayıları
MISRA C — MISRA C
MVCC — Çok sürümlü eşzamanlılık denetimi
Magic Number — Dosya imzası
Master File Table — Ana dosya tablosu
Maximum Marginal Relevance — Maksimum marjinal ilgi
Media Container — Medya Taşıyıcısı
Mel Scale — Mel ölçeği
Mel-Frequency Cepstral Coefficients — Mel Frekansı Kepstral Katsayıları
Meltdown — Meltdown işlemci açığı
Memory Bandwidth — Bellek bant genişliği
Memory Barrier — Bellek bariyeri
Memory Forensics — Bellek adli analizi
Memory Segment — Bellek segmenti
Memory-Mapped I/O — Belleğe eşlenmiş G/Ç
Metric — Metrik
Mixture of Experts — Uzmanlar karışımı
Model Context Protocol — Model Bağlam Protokolü
Model Evaluation — Model değerlendirmesi
Multi-Head Attention — Çok başlı dikkat
Multimedia Forensics — Çoklu Ortam Adli Bilişimi
Multimodal Learning — Çok Kipli Öğrenme
mTLS — Karşılıklı TLS

N

N+1 Query — N+1 sorgu problemi
NUMA — Tekdüze olmayan bellek erişimi
Native Image — Yerel çalıştırılabilir görüntü
Natural Language Processing — Doğal Dil İşleme
Network Forensics — Ağ adli analizi
Non-Maximum Suppression — Maksimum olmayanların bastırılması
Nyquist-Shannon Sampling Theorem — Nyquist-Shannon örnekleme teoremi

O

OAuth 2.0 — OAuth 2.0 yetkilendirme çatısı
OLAP — çevrimiçi analitik işleme
OLTP — çevrimiçi işlem işleme
ONNX — Açık sinir ağı değişim biçimi
Object Detection — Nesne tespiti
Object-Relational Mapping — Nesne-ilişkisel eşleme
OpenID Connect — OpenID Connect
OpenTelemetry — Açık telemetri çerçevesi
Operator Fusion — İşleç birleştirme
Optical Character Recognition — Optik Karakter Tanıma
Optimistic Locking — İyimser kilitleme
Oracle ASM — Oracle Automatic Storage Management
Oracle Clusterware — Oracle Clusterware
Oracle Data Guard — Oracle Data Guard
Oracle Data Pump — Oracle Data Pump
Oracle Database Vault — Oracle Database Vault
Overlapped Speech — Çakışan konuşma

P

PACELC — PACELC modeli
PCAP — Paket yakalama dosya biçimi
PCM — Darbe kod modülasyonu
PEFT — Parametre verimli ince ayar
PID Controller — PID denetleyici
PKI — Açık anahtar altyapısı
Packet Capture — Paket yakalama
Page Cache — Sayfa önbelleği
Page Fault — Sayfa hatası
Paged Attention — Sayfalı attention
Parallel Streams — paralel stream'ler
Partitioning — Bölümleme
Passkey — Geçiş anahtarı
Paxos — Paxos uzlaşım ailesi
Perceptual Hash — Algısal karma
Persistence Context — Kalıcılık bağlamı
Pessimistic Locking — Kötümser kilitleme
Phantom Read — Hayalet okuma
Pipeline Parallelism — Pipeline paralelliği
Power Spectral Density — Güç spektral yoğunluğu
Prefix Caching — Önek önbellekleme
Prepared Statement — Hazırlanmış ifade
Priority Inheritance — Öncelik mirası
Priority Inversion — Öncelik terslenmesi
Product Quantization — Ürün nicemleme
Program Global Area — Program genel alanı
Prompt Injection — İstem enjeksiyonu
Pulse-Width Modulation — Darbe genişlik modülasyonu

Q

QUIC — QUIC taşıma protokolü
Quantization — Nicemleme
Queueing Theory — Kuyruk teorisi
Quorum — Yetersayı

R

RED Method — RED yöntemi
RLHF — İnsan geri bildirimiyle pekiştirmeli öğrenme
RNN-T — Tekrarlayan sinir ağı dönüştürücüsü
ROWID — Oracle satır adresi
RTOS — Gerçek zamanlı işletim sistemi
Race Condition — Yarış durumu
Raft — Raft uzlaşım algoritması
Rate Limiting — Hız sınırlama
Read Amplification — Okuma büyütmesi
Read Committed Isolation — read committed izolasyonu
Read-Copy-Update — Oku-kopyala-güncelle
Real-Time Factor — Gerçek zaman katsayısı
Reciprocal Rank Fusion — Karşılıklı sıra birleştirme
Recovery Manager — Oracle Recovery Manager
Redo Log — Oracle yeniden uygulama günlüğü
Redo Log Buffer — Redo log tamponu
Reed-Solomon — Reed-Solomon kodu
ReentrantLock — yeniden girilebilir kilit
ReentrantReadWriteLock — yeniden girilebilir okuma-yazma kilidi
Reflection — yansıma
Registry Hive — Registry hive dosyası
Replication — Replikasyon
Reranking — Yeniden sıralama
Resampling — Yeniden örnekleme
Retrieval-Augmented Generation — Getirim destekli üretim
Retry — Yeniden deneme
Reverse Engineering — Tersine mühendislik
Ring Buffer — Halka tampon
Role-Based Access Control — rol tabanlı erişim kontrolü
Rotary Position Embedding — Döner konum gömme

S

SCAN Listener — SCAN listener
SIMD — Tek komut çok veri
SPI — Seri çevresel arayüz
Safepoint — Güvenli duraklama noktası
Saga Pattern — Saga deseni
Sample Rate — Örnekleme hızı
Sampling — Örnekleme
Sampling Rate — Örnekleme Frekansı
Sampling Theorem — Örnekleme Teoremi
Scalar Replacement — Skaler değiştirme
Scoped Value — Kapsamlı değer
Second-Level Cache — ikinci seviye önbellek
Self-Attention — Öz-dikkat
Semantic Conventions — Semantik adlandırma kuralları
Semaphore — semafor
Sensor Fusion — Algılayıcı füzyonu
Serializability — Serileştirilebilirlik
Serializable Isolation — serializable izolasyon
Server-Side Request Forgery — sunucu tarafı istek sahteciliği
Service Level Indicator — Hizmet seviyesi göstergesi
Service Level Objective — Hizmet seviyesi hedefi
Shannon Entropy — Shannon entropisi
Sharding — Parçalı veri dağıtımı
Short-Time Fourier Transform — Kısa zamanlı Fourier dönüşümü
Signal-to-Noise Ratio — Sinyal-gürültü oranı
Slack Space — Dosya artık alanı
Snapshot Isolation — Anlık görüntü izolasyonu
SocketCAN — SocketCAN
Soft Parse — Soft parse
Softmax — Softmax
Software Bill of Materials — Yazılım malzeme listesi
Source Separation — Kaynak ayrıştırma
Span — İşlem aralığı
Speaker Diarization — Konuşmacı bölümleme
Speaker Embedding — Konuşmacı gömme vektörü
Speaker Recognition — Konuşmacı Tanıma
Speaker Verification — Konuşmacı doğrulama
Spectral Clustering — Spektral kümeleme
Spectral Leakage — Spektral sızıntı
Speculative Decoding — Spekülatif çözümleme
Splint — Splint
Split Brain — Bölünmüş liderlik
Starvation — Kaynak açlığı
Static Analysis — Statik analiz
Static Application Security Testing — Statik uygulama güvenlik testi
Steganography — Steganografi
Stereo Channel Selection — Stereo kanal seçimi
Stereo Vision — Stereo Görüş
Stop-the-World Pause — Dünyayı durdurma beklemesi
Stream Gatherer — Akış toplayıcısı
Structured Concurrency — Yapılandırılmış eşzamanlılık
Super-Resolution — Süper Çözünürlük
System Call — Sistem çağrısı
System Change Number — Sistem değişiklik numarası
System Global Area — Sistem genel alanı
sendfile — sendfile
synchronized — synchronized anahtar sözcüğü

T

TLB — Adres dönüşüm önbelleği
TLS 1.3 — TLS 1.3
Tactics Techniques and Procedures — Taktik, teknik ve prosedürler
Tail Latency — Üst yüzdelik gecikme
Tail Sampling — Trace sonu örneklemesi
Temperature — Sıcaklık parametresi
Tensor Parallelism — Tensor paralelliği
Thread Pool — Thread havuzu
Thread-Local Allocation Buffer — Thread-yerel tahsis tamponu
Threat Modeling — Tehdit modelleme
Throughput — İş hacmi
Thundering Herd — Sürü uyanması
Token Bucket — Jeton kovası
Tokenization — Tokenleştirme
Tool Calling — Araç çağırma
Top-k Sampling — Top-k örnekleme
Top-p Sampling — Top-p örnekleme
Trace — İz
Transaction Boundary — Transaction sınırı
Transaction Propagation — transaction yayılımı
Transactional Outbox — Transaction outbox deseni
Transformer — Transformer mimarisi
Turn Detection — Konuşma sırası algılama
Two-Phase Commit — İki aşamalı commit
Type Erasure — tip silme

U

USE Method — USE yöntemi
USN Journal — USN günlüğü
Unallocated Space — Ayrılmamış alan
Undo — Oracle geri alma verisi
Undo Retention — Undo saklama süresi
Unit of Work — İş birimi

V

VAD Hysteresis — VAD histerezisi
Vector Clock — Vektör saat
Vector Database — Vektör veritabanı
Vectorization — Vektörleştirme
Vertical Partitioning — dikey bölümleme
Virtual Thread — Sanal thread
Virtual Thread Pinning — Sanal thread sabitlenmesi
Visual Speech Recognition — Görsel Konuşma Tanıma
Viterbi Algorithm — Viterbi algoritması
Voice Activity Detection — Ses etkinliği algılama
Volume Shadow Copy — Birim gölge kopyası
Voting Disk — voting disk
volatile — volatile anahtar sözcüğü

W

Wagner-Fischer Algorithm — Wagner-Fischer algoritması
Wait Event — Bekleme olayı
Wait-Free — Beklemesiz ilerleme garantisi
Watchdog Timer — Gözetleyici zamanlayıcı
WebAuthn — WebAuthn
Wiener Filter — Wiener Filtresi
Window Function — Pencere işlevi
Word Error Rate — Kelime hata oranı
Work Stealing — İş çalma
Working Set — Çalışma kümesi
Worst-Case Execution Time — En kötü durum yürütme süresi
Write Amplification — Yazma büyütmesi
Write Blocker — Yazma engelleyici
Write Skew — Yazma sapması
Write-Ahead Log — Önceden yazma günlüğü

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

Y

Z

In-Depth Technical Articles