Teknik Terimler ve Makaleler Dizini

Bilgi tabanındaki iki dilli teknik terimler ile derinlemesine teknik makaleler için genel dizin.

Bu dizin, bilgi tabanındaki teknik terimleri ve derinlemesine teknik makaleleri tek erişim yüzeyinde toplar. Terim maddeleri kısa kavramsal düğümler; makaleler ise mekanizma, yöntem, deneyim ve tarihsel bağlam için daha derin katmandır.

8

8 bit tamsayı nicemleme — INT8

A

ABA problemi — ABA Problem
ACID işlem özellikleri — ACID
AES-GCM doğrulanmış şifreleme — AES-GCM
Adli zaman çizelgesi — Forensic Timeline
Adres dönüşüm önbelleği — TLB
Akustik model — Acoustic Model
Akustik parmak izi — Acoustic Fingerprint
Akış toplayıcısı — Stream Gatherer
Algılayıcı füzyonu — Sensor Fusion
Algısal karma — Perceptual Hash
Alias önleme filtresi — Anti-Aliasing Filter
Alternatif veri akışı — Alternate Data Stream
Ana dosya tablosu — Master File Table
Anahtar-değer önbelleği — KV Cache
Anahtarlı karma mesaj doğrulama kodu — HMAC
Analog-sayısal dönüştürücü — Analog-to-Digital Converter
Anlık görüntü izolasyonu — Snapshot Isolation
Anomali Algılama — Anomaly Detection
Araç çağırma — Tool Calling
ArcFace — ArcFace
Astrée statik analizörü — Astrée Static Analyzer
Ayrık kosinüs dönüşümü — Discrete Cosine Transform
Ayrılmamış alan — Unallocated Space
Açık anahtar altyapısı — PKI
Açık sinir ağı değişim biçimi — ONNX
Açık telemetri çerçevesi — OpenTelemetry
Ağ adli analizi — Network Forensics
alan güdümlü tasarım — Domain-Driven Design
altıgen mimari — Hexagonal Architecture

B

B-ağacı — B-tree
Bayt çifti kodlama — Byte Pair Encoding
Bağlam bagajı — Baggage
Bağlam değişimi — Context Switch
Bağlam penceresi — Context Window
Bağlam yayılımı — Context Propagation
Bağlantı havuzu — Connection Pool
Bağlantıcı zamansal sınıflandırma — Connectionist Temporal Classification
Bağımlılık enjeksiyonu — Dependency Injection
Bekleme olayı — Wait Event
Beklemesiz ilerleme garantisi — Wait-Free
Bellek adli analizi — Memory Forensics
Bellek bant genişliği — Memory Bandwidth
Bellek bariyeri — Memory Barrier
Bellek segmenti — Memory Segment
Bellek yaşam alanı — Arena
Belleğe eşlenmiş G/Ç — Memory-Mapped I/O
Bfloat16 — BF16
Bilgi damıtma — Knowledge Distillation
Bind değişkeni — Bind Variable
Birim gölge kopyası — Volume Shadow Copy
Birleştirme ve sıkıştırma — Compaction
Bizans hata toleransı — Byzantine Fault Tolerance
Bloom filtresi — Bloom Filter
Bölmelendirme deseni — Bulkhead Pattern
Bölümleme — Partitioning
Bölünmüş liderlik — Split Brain
bean kapsamı — Bean Scope
bean yaşam döngüsü — Bean Lifecycle
birinci seviye önbellek — First-Level Cache

C

CAN veri yolu — CAN Bus
CAP teoremi — CAP Theorem
CLARA büyük veri kümeleme — CLARA
CPU bağlılığı — CPU Affinity
CPU profilleme — CPU Profiling
Cache Fusion — Cache Fusion
Canlı kilitlenme — Livelock
Codec — Codec
Cppcheck — Cppcheck
Cursor paylaşımı — Cursor Sharing
Curve25519 — Curve25519

D

DFA minimizasyonu — DFA Minimization
Dallanma tahmini — Branch Prediction
Darbe genişlik modülasyonu — Pulse-Width Modulation
Darbe kod modülasyonu — PCM
Dağılım Kayması — Distribution Shift
Dağıtık izleme — Distributed Tracing
Dağıtık kilit — Distributed Lock
Dağıtık transaction — Distributed Transaction
Delil muhafaza zinciri — Chain of Custody
Devre kesici deseni — Circuit Breaker
Değişiklik izleme — Dirty Checking
Değişiklik verisi yakalama — Change Data Capture
Değişken Gecikme Tamponu — Jitter Buffer
Değişmez nesne — Immutable Object
Diarization kümeleme — Diarization Clustering
Difüzyon Modeli — Diffusion Model
Dikkat mekanizması — Attention
Dil modeli — Language Model
Dinamik analiz — Dynamic Analysis
Dinamik aralık — Dynamic Range
Dinamik uygulama güvenlik testi — Dynamic Application Security Testing
Disk görüntüsü — Disk Image
Disparite — Disparity
Donanımsal bölme algoritmaları — Division Algorithm
Dosya artık alanı — Slack Space
Dosya imzası — Magic Number
Dosya oyma — File Carving
Doğal Dil İşleme — Natural Language Processing
Doğrudan G/Ç — Direct I/O
Doğrudan bellek erişimi — DMA
Doğrudan tercih optimizasyonu — DPO
Doğrusallaştırılabilirlik — Linearizability
Dönem tabanlı bellek geri kazanımı — Epoch-Based Reclamation
Döner konum gömme — Rotary Position Embedding
Döngüsel artıklık denetimi — CRC
Döngüsel karmaşıklık — Cyclomatic Complexity
Dünyayı durdurma beklemesi — Stop-the-World Pause
Düşük dereceli uyarlama — LoRA
dikey bölümleme — Vertical Partitioning
döngüsel bariyer — CyclicBarrier

E

E01 adli imaj biçimi — E01
En az ayrıcalık — Least Privilege
En kötü durum yürütme süresi — Worst-Case Execution Time
En uzun ortak alt dizgi — Longest Common Substring
Evrişim — Convolution
Exemplar — Exemplar
eSIM ve eUICC — eSIM
epoll — epoll
executor servisi — ExecutorService

F

FIR süzgeç — FIR Filter
Fat-tree ağ topolojisi — Fat Tree
Filtre bankası — Filter Bank
FlashAttention — FlashAttention
Flashback sorgusu — Flashback Query
Fork/Join çatısı — Fork/Join Framework
Fourier Dönüşümü — Fourier Transform
Fuzz testi — Fuzzing

G

G1 çöp toplayıcı — G1 GC
GPU Hızlandırma — GPU Acceleration
Gazebo robotik simülatörü — Gazebo
Gecikme — Latency
Genişletilmiş Berkeley Paket Filtresi — eBPF
Geri basınç — Backpressure
Gerçek zaman katsayısı — Real-Time Factor
Gerçek zamanlı işletim sistemi — RTOS
Getirim destekli üretim — Retrieval-Augmented Generation
Geçiş anahtarı — Passkey
Gizli Markov modeli — Hidden Markov Model
Global Cache Service — Global Cache Service
Global Enqueue Service — Global Enqueue Service
GraalVM — GraalVM
Graf Laplasyen matrisi — Laplacian Matrix
Gruplandırılmış sorgu attention — Grouped-Query Attention
Gömme vektörü — Embedding
Görsel Konuşma Tanıma — Visual Speech Recognition
Görüntü bölütleme — Image Segmentation
Görüntü momenti — Image Moment
Gözetleyici zamanlayıcı — Watchdog Timer
Güvenli duraklama noktası — Safepoint
Güç spektral yoğunluğu — Power Spectral Density
geri sayım mandalı — CountDownLatch

H

HTTP/3 — HTTP/3
Halka tampon — Ring Buffer
Hamming kodu — Hamming Code
Hamming uzaklığı — Hamming Distance
Hard parse — Hard Parse
Hata bütçesi — Error Budget
Hata düzeltme kodu — Error-Correcting Code
Hayalet okuma — Phantom Read
Hazırlanmış ifade — Prepared Statement
Hibrit arama — Hybrid Search
Histogram metriği — Histogram
Hiyerarşik gezilebilir küçük dünya grafiği — HNSW
Hizmet seviyesi göstergesi — Service Level Indicator
Hizmet seviyesi hedefi — Service Level Objective
Hüzmeleme — Beamforming
Hız sınırlama — Rate Limiting
Hızlı Fourier dönüşümü — Fast Fourier Transform

I

I2C seri veri yolu — I2C
IIR süzgeç — IIR Filter
Işın araması — Beam Search
ikinci seviye önbellek — Second-Level Cache
io_uring Linux I/O arayüzü — io_uring

J

JPA Specification sorgu bileşimi — JPA Specification
Java Flight Recorder — Java Flight Recorder
Java bellek modeli — Java Memory Model
Java için optimize edilmiş işlemci — Java Optimized Processor
Jeton kovası — Token Bucket

K

Kabul denetimi — Admission Control
Kalman filtresi — Kalman Filter
Kalıcılık bağlamı — Persistence Context
Kamera Kalibrasyonu — Camera Calibration
Kapsamlı değer — Scoped Value
Karakter hata oranı — Character Error Rate
Karatsuba çarpma algoritması — Karatsuba Algorithm
Kardinalite — Cardinality
Kardinalite tahmini — Cardinality Estimation
Karşılaştır ve değiştir — Compare-and-Swap
Karşılıklı TLS — mTLS
Karşılıklı sıra birleştirme — Reciprocal Rank Fusion
Katmanlı savunma — Defense in Depth
Kaynak ayrıştırma — Source Separation
Kaynak açlığı — Starvation
Kaynak benzeri koda geri çevirme — Decompilation
Kaynağa dayandırma — Grounding
Kayıp güncelleme — Lost Update
Kaçış analizi — Escape Analysis
Kelime hata oranı — Word Error Rate
Kepstrum — Cepstrum
Kesişim-birleşim oranı — Intersection over Union
Kesme — Interrupt
Kesme gecikmesi — Interrupt Latency
Kesme servis rutini — Interrupt Service Routine
Kilitlenme — Deadlock
Kilitsiz ilerleme garantisi — Lock-Free
Kirli okuma — Dirty Read
Kompakt nesne başlıkları — Compact Object Headers
Kontrolün tersine çevrilmesi — Inversion of Control
Konuşma sonu belirleme — Endpointing
Konuşma sırası algılama — Turn Detection
Konuşmacı Tanıma — Speaker Recognition
Konuşmacı bölümleme — Speaker Diarization
Konuşmacı bölümleme hata oranı — Diarization Error Rate
Konuşmacı doğrulama — Speaker Verification
Konuşmacı gömme vektörü — Speaker Embedding
Koordineli ölçüm atlaması — Coordinated Omission
Kosinüs benzerliği — Cosine Similarity
Kriptografik Özet — Cryptographic Hash
Kuyruk başı engellemesi — Head-of-Line Blocking
Kuyruk teorisi — Queueing Theory
Kötümser kilitleme — Pessimistic Locking
Kısa zamanlı Fourier dönüşümü — Short-Time Fourier Transform
komut-sorgu sorumluluğu ayrımı — CQRS

L

Lamport mantıksal saati — Lamport Clock
Lider seçimi — Leader Election
Little Yasası — Little's Law
Log kaydı — Log
Log writer — Log Writer
Log-Mel spektrogram — Log-Mel Spectrogram
Log-yapılı birleştirme ağacı — LSM Tree
Logit — Logit

M

MISRA C — MISRA C
Makine kodu çözümleme — Disassembly
Maksimum marjinal ilgi — Maximum Marginal Relevance
Maksimum olmayanların bastırılması — Non-Maximum Suppression
Medya Taşıyıcısı — Media Container
Mel Frekansı Kepstral Katsayıları — Mel-Frequency Cepstral Coefficients
Mel frekansı kepstral katsayıları — MFCC
Mel ölçeği — Mel Scale
Meltdown işlemci açığı — Meltdown
Metrik — Metric
Model Bağlam Protokolü — Model Context Protocol
Model değerlendirmesi — Model Evaluation

N

N+1 sorgu problemi — N+1 Query
Nesilli Shenandoah — Generational Shenandoah
Nesilsel çöp toplama — Generational GC
Nesne tahsis hızı — Allocation Rate
Nesne tespiti — Object Detection
Nesne-ilişkisel eşleme — Object-Relational Mapping
Nicemleme — Quantization
Nyquist-Shannon örnekleme teoremi — Nyquist-Shannon Sampling Theorem

O

OAuth 2.0 yetkilendirme çatısı — OAuth 2.0
Oku-kopyala-güncelle — Read-Copy-Update
Okuma büyütmesi — Read Amplification
OpenID Connect — OpenID Connect
Optik Karakter Tanıma — Optical Character Recognition
Oracle Automatic Storage Management — Oracle ASM
Oracle Clusterware — Oracle Clusterware
Oracle Data Guard — Oracle Data Guard
Oracle Data Pump — Oracle Data Pump
Oracle Database Vault — Oracle Database Vault
Oracle Recovery Manager — Recovery Manager
Oracle geri alma verisi — Undo
Oracle satır adresi — ROWID
Oracle yeniden uygulama günlüğü — Redo Log
Ortak güvenlik açığı kimliği — CVE
Ortak güvenlik açığı puanlama sistemi — CVSS
Ortak yazılım zayıflığı sınıflandırması — CWE
Otomatik konuşma tanıma — Automatic Speech Recognition
Otomatik İş Yükü Deposu — Automatic Workload Repository
olay güdümlü mimari — Event-Driven Architecture
olay kaynaklı durum saklama — Event Sourcing

P

PACELC modeli — PACELC
PID denetleyici — PID Controller
Paket yakalama — Packet Capture
Paket yakalama dosya biçimi — PCAP
Parametre verimli ince ayar — PEFT
Parçalı veri dağıtımı — Sharding
Paxos uzlaşım ailesi — Paxos
Pencere işlevi — Window Function
Pipeline paralelliği — Pipeline Parallelism
Program genel alanı — Program Global Area
paralel stream'ler — Parallel Streams

Q

QUIC taşıma protokolü — QUIC

R

RED yöntemi — RED Method
Raft uzlaşım algoritması — Raft
Redo log geçişi — Log Switch
Redo log tamponu — Redo Log Buffer
Reed-Solomon kodu — Reed-Solomon
Registry hive dosyası — Registry Hive
Renk Uzayı — Color Space
Renk nicemleme — Color Quantization
Replikasyon — Replication
read committed izolasyonu — Read Committed Isolation
rol tabanlı erişim kontrolü — Role-Based Access Control

S

SCAN listener — SCAN Listener
Saga deseni — Saga Pattern
Sahte paylaşım — False Sharing
Saldırı yüzeyi — Attack Surface
Sanal thread — Virtual Thread
Sanal thread sabitlenmesi — Virtual Thread Pinning
Sayfa hatası — Page Fault
Sayfa önbelleği — Page Cache
Sayfalı attention — Paged Attention
Sayısal-analog dönüştürücü — Digital-to-Analog Converter
Semantik adlandırma kuralları — Semantic Conventions
Seri çevresel arayüz — SPI
Serileştirilebilirlik — Serializability
Ses etkinliği algılama — Voice Activity Detection
Sesli-Görsel Konuşma Tanıma — Audio-Visual Speech Recognition
Shannon entropisi — Shannon Entropy
Sinyal-gürültü oranı — Signal-to-Noise Ratio
Sistem değişiklik numarası — System Change Number
Sistem genel alanı — System Global Area
Sistem çağrısı — System Call
Skaler değiştirme — Scalar Replacement
SocketCAN — SocketCAN
Soft parse — Soft Parse
Softmax — Softmax
Sonlu cisim aritmetiği — Finite Field Arithmetic
Soyut yorumlama — Abstract Interpretation
Spektral kümeleme — Spectral Clustering
Spektral sızıntı — Spectral Leakage
Spekülatif çözümleme — Speculative Decoding
Splint — Splint
Statik analiz — Static Analysis
Statik uygulama güvenlik testi — Static Application Security Testing
Steganografi — Steganography
Stereo Görüş — Stereo Vision
Stereo kanal seçimi — Stereo Channel Selection
Süper Çözünürlük — Super-Resolution
Sürekli batching — Continuous Batching
Süreli yetki — Lease
Sürü uyanması — Thundering Herd
Sıcak bölüm — Hot Partition
Sıcaklık parametresi — Temperature
Sıfır güven mimarisi — Zero Trust
Sıfır kopya — Zero Copy
semafor — Semaphore
sendfile — sendfile
serializable izolasyon — Serializable Isolation
siteler arası istek sahteciliği — Cross-Site Request Forgery
sunucu tarafı istek sahteciliği — Server-Side Request Forgery
synchronized anahtar sözcüğü — synchronized
sınıf yükleyici — ClassLoader

T

TLS 1.3 — TLS 1.3
Taktik, teknik ve prosedürler — Tactics Techniques and Procedures
Talimat ince ayarı — Instruction Tuning
Tehdit modelleme — Threat Modeling
Tehlike işaretçisi — Hazard Pointer
Tek komut çok veri — SIMD
Tekdüze olmayan bellek erişimi — NUMA
Tekrarlayan sinir ağı dönüştürücüsü — RNN-T
Temelsiz model üretimi — Hallucination
Tensor paralelliği — Tensor Parallelism
Ters dosya vektör indeksi — Inverted File Index
Tersine mühendislik — Reverse Engineering
Thread havuzu — Thread Pool
Thread-yerel tahsis tamponu — Thread-Local Allocation Buffer
Tokenleştirme — Tokenization
Top-k örnekleme — Top-k Sampling
Top-p örnekleme — Top-p Sampling
Trace sonu örneklemesi — Tail Sampling
Transaction outbox deseni — Transactional Outbox
Transaction sınırı — Transaction Boundary
Transformer mimarisi — Transformer
Tutarlı karma dağıtımı — Consistent Hashing
Tutarlı okuma — Consistent Read
tamamlanabilir gelecek — CompletableFuture
tip silme — Type Erasure
transaction yayılımı — Transaction Propagation

U

USE yöntemi — USE Method
USN günlüğü — USN Journal
Undo saklama süresi — Undo Retention
Uzlaşım — Consensus
Uzmanlar karışımı — Mixture of Experts
uygulama durumunun motoru olarak hipermedya — HATEOAS

V

VAD histerezisi — VAD Hysteresis
Vektör saat — Vector Clock
Vektör veritabanı — Vector Database
Vektörleştirme — Vectorization
Veri paralelliği — Data Parallelism
Veritabanı buffer cache — Buffer Cache
Viterbi algoritması — Viterbi Algorithm
volatile anahtar sözcüğü — volatile
voting disk — Voting Disk

W

Wagner-Fischer algoritması — Wagner-Fischer Algorithm
WebAuthn — WebAuthn
Wiener Filtresi — Wiener Filter

Y

YARA eşleştirme kuralı — YARA
YCbCr renk gösterimi — YCbCr
YOLO — YOLO
Yabancı fonksiyon ve bellek API'si — Foreign Function and Memory API
Yaklaşık en yakın komşu araması — Approximate Nearest Neighbor
Yapılandırılmış eşzamanlılık — Structured Concurrency
Yarış durumu — Race Condition
Yazma büyütmesi — Write Amplification
Yazma engelleyici — Write Blocker
Yazma sapması — Write Skew
Yazmada kopyala — Copy-on-Write
Yazılım malzeme listesi — Software Bill of Materials
Yeniden deneme — Retry
Yeniden sıralama — Reranking
Yeniden örnekleme — Resampling
Yerel çalıştırılabilir görüntü — Native Image
Yetersayı — Quorum
Yük atma — Load Shedding
Yürütme planı — Execution Plan
Yüz Algılama — Face Detection
Yüz gömmesi — Face Embedding
yansıma — Reflection
yatay bölümleme — Horizontal Partitioning
yeniden girilebilir kilit — ReentrantLock
yeniden girilebilir okuma-yazma kilidi — ReentrantReadWriteLock
yönelim tabanlı programlama — Aspect-Oriented Programming

Z

Z çöp toplayıcı — ZGC
Zamanlama sapması — Jitter
Zip bombası — Zip Bomb
Zorlanmış hizalama — Forced Alignment

Ç

Çakışan konuşma — Overlapped Speech
Çalışma anında derleme — Just-In-Time Compilation
Çalışma kümesi — Working Set
Çapraz kodlayıcı — Cross-Encoder
Çerçeve — Frame
Çift kodlayıcı — Bi-Encoder
Çitleme jetonu — Fencing Token
Çok Kipli Öğrenme — Multimodal Learning
Çok başlı dikkat — Multi-Head Attention
Çok sürümlü eşzamanlılık denetimi — MVCC
Çoklu Ortam Adli Bilişimi — Multimedia Forensics
Çöp toplama — Garbage Collection
Çıkarım motoru — Inference Engine
çevrimiçi analitik işleme — OLAP
çevrimiçi işlem işleme — OLTP

Ö

Önbellek izdihamı — Cache Stampede
Önbellek tutarlılığı — Cache Coherence
Önbellek yerelliği — Cache Locality
Önceden derleme — Ahead-of-Time Compilation
Önceden yazma günlüğü — Write-Ahead Log
Öncelik mirası — Priority Inheritance
Öncelik terslenmesi — Priority Inversion
Önek önbellekleme — Prefix Caching
Örnekleme — Sampling
Örnekleme Frekansı — Sampling Rate
Örnekleme Teoremi — Sampling Theorem
Örnekleme hızı — Sample Rate
Örtüşme — Aliasing
Öz-dikkat — Self-Attention
Öznitelik Vektörü — Feature Vector
öznitelik tabanlı erişim kontrolü — Attribute-Based Access Control

Ü

Üretici Çekişmeli Ağ — Generative Adversarial Network
Ürün nicemleme — Product Quantization
Üst yüzdelik gecikme — Tail Latency
Üstel geri çekilme — Exponential Backoff

İ

İdempotentlik — Idempotency
İdempotentlik anahtarı — Idempotency Key
İhlal göstergesi — Indicator of Compromise
İki aşamalı commit — Two-Phase Commit
İkili veri entropisi — Binary Entropy
İlerleme adımı — Hop Size
İlişkili verili doğrulanmış şifreleme — AEAD
İnce ayar — Fine-Tuning
İndeks seçiciliği — Index Selectivity
İnsan geri bildirimiyle pekiştirmeli öğrenme — RLHF
İstem enjeksiyonu — Prompt Injection
İyimser kilitleme — Optimistic Locking
İz — Trace
İş birimi — Unit of Work
İş hacmi — Throughput
İş çalma — Work Stealing
İşlem aralığı — Span
İşleç birleştirme — Operator Fusion

8

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

Y

Z

Ç

Ö

Ü

İ

Derinlemesine Teknik Makaleler