Statistical Outlier Detection
Bir gözlemin dağılımın olağan örüntüsünden ne ölçüde uzaklaştığını istatistiksel ölçülerle değerlendiren yöntemler.
İstatistiksel aykırı değer tespiti, bir gözlemin diğerlerinden ne kadar uzak veya seyrek bir bölgede bulunduğunu ölçer. Bu değerlendirme, gözlemin yanlış kaydedildiğini veya güvenlik ihlali olduğunu kendiliğinden göstermez; dağılım hakkında seçilen ölçüye bağlı bir işarettir.
IQR çitleri
Yaygın Tukey yaklaşımında:
alt çit = Q1 − 1,5 × IQR
üst çit = Q3 + 1,5 × IQRQ1=10, Q3=18 için IQR=8, alt çit −2, üst çit 30 olur. 35 değeri bu tanıma göre işaretlenir. İstatistiksel eşik, 35'in yanlış ölçüm veya silinmesi gereken kayıt olduğunu söylemez; gözlem için ayrı inceleme gerekir.
Normal referansın sınırı
Ortalama ve standart sapmadan türetilen standart skor z=(x−μ)/σ da uzaklık ölçer. Fakat çarpık, çok tepeli veya kalın kuyruklu dağılımlarda sabit bir |z| eşiği aşırı ya da yetersiz alarm üretebilir. Medyan ve medyan mutlak sapmasına dayalı robust yaklaşımlar bazı durumlarda daha elverişlidir. Sıfır varyans ve sıfır robust ölçek gibi sınır durumları özel işlem gerektirir.
Operasyonel değerlendirme
Ölçüm çözünürlüğü, fiziksel sınırlar, veri kaynağının güvenilirliği ve zaman bağımlılığı istatistiksel skordan ayrı incelenmelidir. Çok sayıda değişkene tek tek eşik koymak, değişkenler arası bağımlılığı yakalamayabilir. Kutu grafiği uç gözlemleri görünür kılar; çeyrekler açıklığı ölçeği belirler. Daha kapsamlı öğrenme tabanlı yöntemler Anomali Algılama dersinin konusudur.