Quantile–Quantile Plot

Türkçe karşılığı: Q–Q GrafiğiAlan: Veri Sistemleri

İki dağılımın eş olasılık düzeylerindeki kuantillerini karşılaştırarak şekil farklarını gösteren tanı grafiği.

Q–Q grafiği, iki dağılımdan aynı olasılık düzeyleri için hesaplanan kuantilleri nokta çiftleri olarak gösterir. Bir eksende referans dağılımın, diğerinde incelenen örneklemin kuantilleri bulunabilir. Amaç, dağılımların biçim ve ölçek bakımından ne kadar benzer olduğunu incelemektir.

Doğrusal yapı ne söyler?

İki dağılım yalnız konum ve ölçek bakımından farklıysa noktalar çoğu zaman yaklaşık bir doğru üzerinde toplanır. Noktaların y=x doğrusunda bulunması daha güçlü bir koşuldur: aynı ölçekte kuantillerin eşleşmesi gerekir. Eğimin farklı olması ölçek farkına, kesişimin farklı olması konum farkına işaret edebilir.

Normal Q–Q grafiğinde referans ekseni teorik normal kuantillerdir. Uçlarda sistematik kıvrım, referans dağılıma göre kuyruk yapısının farklı olduğunu düşündürebilir. S biçimli sapma, ağır veya hafif kuyruk gibi özelliklere işaret edebilir; kesin yorum eksen yönü ve kuantil hesaplama kuralına bağlıdır.

Karar sınırı

Örneklem küçükse uç kuantiller seyrek veriye dayanır ve rastlantısal sapmalar büyür. Büyük örneklemde görsel olarak küçük ayrımlar istatistiksel testlerde anlamlı olabilir. Q–Q grafiği tek başına bir dağılıma uyumun kesin testi değildir; uygun olduğunda testler ve ECDF ile birlikte yorumlanır.

Histogram aynı veriyi sınıf frekanslarına göre gösterirken Q–Q grafiği eş olasılık düzeylerindeki değerleri doğrudan karşılaştırır. Çarpıklık ve kuyruk asimetrisi değerlendirmesi için dağılım çarpıklığı da incelenebilir.